Haram va Payg‘ambar masjidida nogironlar aravachasi va yordam
Keksa sayohatchilar, nogironligi bor odamlar va aravachali oilalar uchun amaliy qo‘llanma: Makkadagi Masjid al-Harom va Madinadagi Payg‘ambar masjidida nogironlar aravachasi va elektrokarlarni qayerdan olish mumkin, band qilish qanday ishlaydi, narxlar, yo‘nalishlar va xizmatlar haqida nimalarni tasdiqlay oldik hamda yo‘lga chiqishdan oldin nimalarni tekshirish kerak, har bir raqamning sanasi va manbasi bilan.

Ikkala masjid ham katta, mehmonxona eshigidan namoz o‘qiladigan joygacha masofa uzoq bo‘lishi mumkin. Ularni boshqaradigan idora nogironlar aravachasi va elektrokarlarni, ularning bir qismini bepul beradi hamda nogironligi bor odamlar uchun liftlar, pandus va xizmatlarni qo‘shgan.
Ushbu qo‘llanmada yangiliklar va ma’lumotnoma sahifalaridan tasdiqlay olganimiz jamlangan. Idoraning rasmiy saytlarini ocha olmadik, shuning uchun quyidagi barcha qoida va narxlar ikkilamchi manbalardan olingan va sanasi ko‘rsatilgan; qoidalar 2024 va 2025 yillarda o‘zgargan, shuning uchun yo‘lga chiqishdan oldin ularni rasmiy platformada tekshiring.
Qisqacha javob

Makkada bepul mexanik aravachalar bir nechta darvoza va hovlilarda bron qilmasdan, kelish tartibida beriladi. Elektrokarlar va pullik aravachalar idoraning platformasida onlayn band qilinadi; yangiliklarga ko‘ra, nogironligi bor odamlarga karlar xizmat punktlarida onlayn bronsiz bepul beriladi. Madinada 2026 yildagi Saudiya yangiliklar agentligi xabarlariga ko‘ra, hovlilarda keksalar va nogironligi bor odamlarga 4 700 ga yaqin aravacha va elektrokar xizmat qiladi.
Olomon va jaziramaga tayyor bo‘ling: gavjum paytlarda bepul aravachalar tugab qolishi mumkin va kutishingizga to‘g‘ri keladi. Imkon bo‘lsa, karlar va skuterlarni oldindan band qiling hamda shaxsni tasdiqlovchi hujjat va chipta yoki ruxsatnomani oling.
| Xizmat | Makka | Madina |
|---|---|---|
| Bepul mexanik aravachalar | Bir nechta darvoza va hovlilarda, bronsiz, kelish tartibida | Darvoza ofislari va xizmat punktlarida beriladi |
| Elektrokarlar | carts.alharamain.gov.sa saytida onlayn bron; nogironligi bor odamlarga bronsiz bepul, 2025 yildagi yangiliklarga ko‘ra | 2026 yil mart oyida 309 va 343-chiqish joylarida bepul karlar; hovlilarda kuniga 8 000 dan ortiq odamga xizmat ko‘rsatadi |
| Elektr skuterlar | Uchinchi qavat; 2024 yilda bir o‘rinli uchun bir safar 57,5 yoki 115 riyol (sayohat blogi) | Ma’lumot topilmadi |
| Aravachani itaradigan yordamchilar | Litsenziyali yordamchilar navbat bilan ishlaydi; rasmiy tarif topilmadi | Ma’lumot topilmadi |
Makkadagi Masjid al-Harom: nogironlar aravachasi
Gulf News va Saudiya yangiliklar agentligining 2024 yil avgustdagi xabarlariga ko‘ra, bepul aravacha xizmati ikki nuqtada kechayu kunduz ishlaydi: sharqiy hovlida Bob as-Salom, 19-darvoza yonida va g‘arbiy hovlida Shubayka ko‘prigi yonida. Pullik aravachalar yetti nuqtada ko‘rsatilgan, ular orasida birinchi qavatdagi Sa’y yo‘li, Mataf, ichki Ajyod ko‘prigi, janubiy hovli va Qirol Abdulaziz kafesi bor; xabarda narxlar keltirilmagan.
Darvozalar ro‘yxati manbalarga qarab farq qiladi. 2026 yil mayda yangilangan sayohat blogi ularning o‘rniga Qirol Abdulaziz darvozasi, 74-darvoza va Ajyodni nomlaydi hamda bepul aravachalar kelish tartibida berilishini yozadi. Aniq darvozalarni mavsumiy deb hisoblashni va joyida xodimlardan so‘rashni maslahat beramiz.
Aravachalar parki katta, ammo yildan yilga o‘zgaradi: Arab News 2023 yilgi Haj uchun taxminan 9 000 ta elektr va mexanik aravacha haqida yozgan. Makkadagi Haramdagi bepul aravachalar haqidagi sahifamizga qarang.
Elektrokarlar, skuterlar va bron qilish
2025 yil iyulda Saudiya yangiliklar agentligi aravacha va elektrokarlarni oldindan band qilish uchun yangilangan carts.alharamain.gov.sa platformasi haqida xabar berdi: siz sana, vaqt va borish joyini tanlaysiz, Nafath orqali kirasiz, onlayn to‘laysiz va karlar xaritasini ko‘rasiz. Platforma yetti tilni qo‘llab-quvvatlaydi. Xabarda narxlar keltirilmagan.
2025 yil martda Makkada karlarga qo‘lda yozilish to‘xtatildi; Siasat xabariga ko‘ra, keksalarga onlayn band qilish tavsiya etilgan, ammo internet bo‘lmasa ularga punktlarda yordam beriladi, nogironligi bor odamlar esa chipta va shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri punktlarga bepul borishlari mumkin. Gulf News ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yil Ramazonida karlardan bir milliondan ortiq odam foydalangan, eng gavjum kechada esa 57 000 kishi foydalangan.
Saudiya yangiliklar agentligining 2024 yil avgustdagi ma’lumotiga ko‘ra, taxminan 5 000 ta mexanik va elektr kar Sa’y yo‘li, Mataf va tom atrofida navbat bilan kechayu kunduz ishlaydi. Elektr skuterlar uchinchi qavatda: sayohat blogi 2024 yildan beri bir o‘rinli uchun bitta amal uchun 57,5 riyol, ikkalasi uchun 115 riyol deb ko‘rsatgan. Bu narxlarni rasmiy manbadan tasdiqlay olmadik, shuning uchun ularga tayanishdan oldin tekshiring.
Masjid al-Haromda qulaylik

Gulf News ning 2024 yil may va 2025 yil martdagi xabariga ko‘ra, nogironligi bor odamlar uchun namoz joylari belgilangan; ular orasida 91-darvoza yonidagi birinchi qavat, Shubayka ko‘prigi yonidagi hudud, janubiy va g‘arbiy hovlilar bor, ayollar uchun alohida joylar mavjud. Pandus bir nechta kirishda bor, ular orasida 68, 74, 79, 84, 89, 90, 93 va 94, shuningdek Ajyod va Shubayka ko‘priklarida.
Mataf maydonida Arab News 2021 yilda 25 ta yangi yo‘lak qo‘shilganini, ulardan to‘rttasi keksalar va nogironligi bor odamlar uchun ekanini yozgan. Qaysi qavat qaysi aravacha uchun ekani haqida rasmiy ro‘yxat topmadik, shuning uchun belgilar va xodimlarga amal qiling.
Ko‘zi ojiz yoki kar sayohatchilar uchun Ajel yangiliklar sayti 2024 yil mayda Brayl alifbosidagi Qur’on nusxalari, oq tayoqlar va juma kunidagi nutqning imo-ishora tiliga tarjimasi haqida xabar bergan. Masjid al-Haromdagi liftlar, hojatxonalar va to‘xtash joyi haqida ma’lumot topmadik.
Madinadagi Payg‘ambar masjidi
Pokiston Associated Press agentligi 2026 yil mayda Saudiya yangiliklar agentligiga tayanib, masjid va uning hovlilaridagi belgilangan joylarda 4 700 ta aravacha borligini, ular darvozalarni boshqarish ofislari va xizmat punktlari orqali berilishini hamda tashqi hovlilarda kuniga 8 000 dan ortiq keksa va nogironligi bor odamga xizmat ko‘rsatadigan ko‘p o‘rinli elektrokarlar haqida xabar bergan. Shuningdek, asosiy kirishlardagi namoz joylari, qulay yo‘nalishlar, liftlar, pandus, belgilar, yer osti to‘xtash joyida nogironligi bor odamlar uchun avtoturargoh, Brayl alifbosi va nutq tarjimasi sanab o‘tilgan.
2026 yil martda Saudiya yangiliklar agentligi 6-darvoza yonidagi g‘arbiy tomda kar tashrifchilar uchun bo‘lim, juma kunidagi nutqning imo-ishora tiliga tarjimasi, 309 va 343-chiqish joylarida bepul karlar, keksalar va nogironligi bor odamlar uchun 62 ta hojatxona, 180 ta lift va 156 ta eskalator hamda aravachadagilar uchun moslashtirilgan ichimlik suvi punktlari haqida xabar bergan.
Madinada narxlar, bron qilish va aravachalar uchun darvozalar haqida ma’lumot topmadik. Yuqoridagi bron platformasi faqat Makka uchun tasvirlangan.
Yordamchilar, tashqi xizmatlar va poyezd

2016 yildagi xabarga ko‘ra, Masjid al-Haromda aravachalar ularni itaradigan odamlarsiz beriladi; o‘shandan beri Arab News ning 2023 yildagi ma’lumotiga ko‘ra, litsenziyali yordamchilar navbat bilan tashkil etilgan, 2018 yilda ular uchun yosh chegarasi 25 dan 60 gacha belgilangan. Rasmiy tarif topmadik. O‘tgan yillardagi xabarlarda sanasiz holda norasmiy sotuvchilar aravacha uchun 100-150 riyol, itaruvchi bilan 400 riyolgacha so‘raganligi tasvirlangan; ularga ishonmang va aravacha taklif qiladigan notanish odamlardan uzoq turing. Aravachani qarindosh itarishi mumkin, bu ko‘pincha eng oddiy yo‘l.
Xususiy kompaniyalar elektr aravachalarni mehmonxona yoki darvozaga yetkazib berish bilan ijaraga ham beradi: Siasat 2026 yil yanvarda elektr aravacha uchun kuniga 40 AQSh dollari bo‘lgan xizmat haqida xabar bergan. Bu tijorat taklifi, tavsiya emas.
Yo‘l uchun band qilishda aviakompaniyadan yordam so‘rang; Jidda aeroporti saytida maxsus yordam xizmatini ko‘rsatgan, biz saytni ocha olmadik. Madina aeroporti va Haramain poyezdi bo‘yicha qo‘llanmalarimizga qarang, Saudiya yangiliklar agentligining 2024 yil apreldagi xabariga ko‘ra, bekatlarda xodimlar nogironligi bor sayohatchilarga yordam beradi; ular uchun bepul yo‘l haqini tasdiqlay olmadik.
Issiq, salomatlik va rejalashtirish
Keksa sayohatchilar uchun asosiy xavf issiq: sog‘liqni saqlash vazirligi suv ichish, soyada bo‘lish va dam olishni maslahat beradi, Haj mavsumi prognozlari Makkada taxminan 47 °C va Madinada 44 °C ga yetgan. Qizil Yarimoy muqaddas joylar atrofida birinchi yordam punktlarini ishlatadi, milliy favqulodda raqamlar sayohat blogi ma’lumotiga ko‘ra tez yordam uchun 997 va yagona xizmat uchun 911; yo‘lga chiqishdan oldin ularni tekshiring. Yaqin atrofdagi shifoxonalar nomi haqida ma’lumot topmadik.
Iqlim va mavsumlar uchun Makkada issiqdan himoyalanish, Harom yaqinidagi mehmonxonalar uchun Makkada qayerda to‘xtash, Madinada tibbiy yordam uchun Madinada shoshilinch tibbiy xizmat sahifalariga qarang.
Qanday tanladik
Qo‘llanmani Gulf News, Siasat, Arab News, Pokiston Associated Press, Al Riyadh Daily orqali berilgan Saudiya yangiliklar agentligi, Ajel va sayohat bloglari xabarlari asosida tuzdik va hammasini o‘z so‘zlarimiz bilan qayta yozdik. Idoraning rasmiy saytlarini ocha olmadik, shuning uchun qoidalar va narxlar ikkilamchi manbalardan olingan va sanasi bilan belgilangan. Tasdiqlay olmagan raqamlarni, masalan shifoxonalar nomi va itaruvchilar tarifini, qoldirdik. Qoidalar 2024 va 2025 yillarda o‘zgargan, shuning uchun yo‘lga chiqishdan oldin rasmiy platformani tekshiring.
Maslahatlar
- Gavjum paytlarda karlar va skuterlarni rasmiy platformada oldindan band qiling; 2025 yil Ramazonining eng gavjum kechasida karlardan 57 000 kishi foydalangan.
- Xizmat punktlariga shaxsni tasdiqlovchi hujjat va chipta yoki ruxsatnomani olib keling.
- Bepul aravachalar kelish tartibida beriladi va tugab qolishi mumkin, shuning uchun qo‘shimcha vaqt qoldiring.
- Rasmiy xizmat punktlari va litsenziyali yordamchilardan foydalaning; naqd pulga aravacha yoki itarishni taklif qiladigan notanish odamlardan uzoq turing.
- Mehmonxonadan lift yonidagi va darvozaga yaqin past qavatdagi xona so‘rang va buni yozma ravishda tasdiqlang.
- Suv va zaxira uchun yig‘iladigan aravachani olib yuring hamda sanalaringiz uchun issiq prognozini tekshiring.
Savol-javoblar
Makkadagi Masjid al-Haromda aravachalar bepulmi?
Bepul aravacha xizmati bir nechta darvoza va hovlilarda bronsiz, kelish tartibida ishlashi haqida xabar berilgan. Pullik aravachalar va elektrokarlar idoraning platformasida band qilinadi. Aniq darvozalar manbalarga qarab farq qiladi, shuning uchun joyida so‘rang.
Makkada elektrokarni qanday band qilaman?
2025 yil iyulda xabar qilingan carts.alharamain.gov.sa platformasi orqali: sana, vaqt va borish joyini tanlang, Nafath orqali kiring va onlayn to‘lang. Yangiliklarga ko‘ra, nogironligi bor odamlarga karlar xizmat punktlarida bronsiz bepul beriladi.
Elektr skuter qancha turadi?
Sayohat blogi 2024 yilda bir o‘rinli uchun bitta amal uchun 57,5 riyol, ikkalasi uchun 115 riyol deb ko‘rsatgan. Buni rasmiy manbadan tasdiqlay olmadik, shuning uchun joriy narxni tekshiring.
Madinadagi Payg‘ambar masjidida aravachalar bormi?
Ha. Saudiya yangiliklar agentligi 2026 yilda darvoza ofislari va xizmat punktlarida beriladigan taxminan 4 700 ta aravacha va 309 hamda 343-chiqish joylarida bepul karlar haqida xabar bergan. Narxlar va bron qilish haqida ma’lumot topmadik.
Aravachamni kimdir itarib berishi mumkinmi?
Litsenziyali yordamchilar navbat bilan ishlaydi, aravachani qarindosh ham itarishi mumkin. Rasmiy tarif topmadik, norasmiy sotuvchilar esa ortiqcha pul so‘rashi ma’lum, shuning uchun rasmiy punktlardan foydalaning.
Ko‘zi ojiz yoki kar tashrifchilar uchun yordam bormi?
Xabarlarda Makkada Brayl alifbosidagi Qur’on nusxalari, oq tayoqlar va juma kunidagi nutqning imo-ishora tiliga tarjimasi, Madinada esa g‘arbiy tomdagi kar tashrifchilar uchun bo‘lim tilga olinadi.
Keksa sayohatchilar uchun juda issiq emasmi?
Issiq asosiy xavf, Haj mavsumida Makkada taxminan 47 °C prognoz qilinadi. Dam olish, soya va suvni rejalashtiring hamda sanalaringiz uchun prognozni tekshiring.
Sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va ZiyaraGo jamoasi tomonidan tekshirilgan. Tahririyat siyosati