Makka va Madinaga nimalar olib borish kerak: hujjat, dori, kiyim

Makka va Madina uchun yaxshi ro‘yxat ko‘pchilik o‘ylagandan qisqaroq, lekin bir nechta narsa juda muhim: kerakli hujjatlar, qoidaga muvofiq olib o‘tiladigan dorilar, qo‘l yukidagi powerbank va issiqqa mos kiyim.

Ro‘yxat rasmiy bayonotlar va yangiliklar asosida tuzilgan, manbalar bir-biriga zid kelgan yoki rasmiy sahifani ocha olmagan joylar alohida belgilangan. Yig‘ilishdan oldin safar sanangiz uchun qoidalarni tekshiring, chunki ular o‘zgarib turadi.

Ro‘yxat bitta jadvalda

Jadvalda nimalarni olish kerakligi va qoida qayerdan olingani jamlangan. «Bizning maslahatimiz» deb belgilangan bandlar rasmiy talab emas.

Makka va Madina uchun narsalar ro‘yxati

Toifa	Nimani olish kerak	Izoh
Hujjatlar	Pasport, viza yoki ruxsatnoma, bronlar, Nusuk ilovasi	Elektron viza uchun pasport muddati kamida 6 oy bo‘lishi kerak; nusxalarini olib yuring (bizning maslahatimiz)
Pul	Xorijda ishlaydigan karta, ozgina naqd riyol	Chegaradan o‘tishda belgilangan miqdordan oshgan naqd pul va qimmatbaho buyumlarni deklaratsiya qiling
Dorilar	Shaxsiy dorilar asl qadog‘ida, shifokor ma’lumotnomasi	Nazorat ostidagi dorilar uchun SFDA ruxsatnomasi oldindan olinishi kerak
Elektronika	Telefon, zaryadlovchi, qo‘l yukida powerbank	G turidagi rozetkalar; 2 tagacha powerbank, faqat salonda
Kiyim	Yengil, kamtarona kiyim, qulay poyabzal, soyabon, kepka	Yilning ko‘p qismida havo 40 °C dan issiq
Uyda qoldiring	Alkogol, giyohvand moddalar, ro‘yxatdan o‘tmagan dorilar, dronlar	«Nimalarni olib kelmaslik kerak» bo‘limiga qarang
Zamzam	Olib borishga hech narsa yo‘q	Topshiriladigan yukka ruxsat yo‘q; quyidagi qoidalarga qarang

Hujjatlar

Saudiya elektron vizasi uchun pasport kirish sanasida kamida 6 oy amal qilishi kerak, bu VisitSaudi sahifalaridagi ma’lumot (AQSh fuqarolariga bu qoida tegishli emas). Elektron viza bir yil amal qiladi, bir safarda uch oygacha turish mumkin, narxga tibbiy sug‘urta kiradi; bu qidiruv natijalarida keltirilgan o‘sha sahifalarga ko‘ra. Mos keladigan davlatlar ro‘yxati manbalarda har xil, shuning uchun o‘z fuqaroligingizni rasmiy portalda tekshiring. Ariza berishda mehmonxona broni yoki manzil so‘ralishi viza maslahatchisi aytganiga ko‘ra, rasmiy sahifa buni tasdiqlamaydi.

Umra uchun Umra vizasi yoki Nusuk ilovasi orqali ruxsatnoma kerak; vazirlikning Umra bo‘yicha qo‘llanmasini ocha olmadik, shuning uchun tafsilotlarni Nusukda tekshiring. 2025-yil avgustidan boshlab Nusuk ilovasidan ruxsatnomalar, chiptalar va xaritalar uchun mahalliy SIM-kartada internet trafigisiz foydalanish mumkin, bu Haj va Umra vazirligi hamda Gulf News ma’lumoti. Payg‘ambar masjididagi Ravza ruxsatnomasi Nusuk orqali bepul bron qilinadi.

Pasport, viza va bronlarning qog‘oz hamda elektron nusxalarini olib yuring; bu bizning maslahatimiz, rasmiy qoida emas. Viza turlari haqida Saudiya Arabistoni vizasi: eVisa, Umra vizasi, tranzit maqolasida, emlash va salomatlik talablari haqida Umra safari uchun salomatlik talablari maqolasida o‘qing.

Pul, kartalar va naqd pulni deklaratsiya qilish qoidasi

Valyuta — Saudiya riyoli. Mahalliy mada to‘lov kartalari hamma joyda ishlaydi, Visa va Mastercard kontaktsiz kartalari mada terminallarida, Apple Pay esa kontaktsiz terminallarda qabul qilinadi; bu to‘lov qo‘llanmalariga ko‘ra. Barcha bankomatlar xorijiy kartalarni qabul qilavermaydi, shuning uchun zaxira sifatida ozgina naqd pul olib yuring.

Chegarada belgilangan miqdordan oshgan naqd pul va qimmatbaho buyumlarni deklaratsiya qilish kerak. Bojxona (ZATCA) va Gulf News chegarani 60 000 riyol yoki unga teng miqdor deb ko‘rsatgan; bunga xorijiy valyuta, moliyaviy instrumentlar, oltin va zargarlik buyumlari kiradi, birinchi buzilish uchun deklaratsiya qilinmagan summaning 25 %, takroriy buzilish uchun 50 % jarima solinadi (Gulf News, 2023-yil aprel). Zawya Saudi Gazette'ga tayanib 2026-yilda chegara 40 000 riyolgacha tushirilganini yozgan, ammo sanani ko‘rsatmagan, bojxona saytida esa tasdiq topmadik. Xavfsizroq raqam sifatida 40 000 riyolni oling va bojxonadan so‘rang. Shu manbaga ko‘ra, 3 000 riyol va undan ortiq sovg‘alar va xaridlar ham deklaratsiya qilinishi kerak.

Deklaratsiyani ZATCA ilovasi yoki saytida yoki portdagi peshtaxtalarda topshirish mumkin.

Dorilar

Narkotik yoki psixotrop moddalar saqlovchi dorilar nazorat ostida bo‘ladi va Saudiya oziq-ovqat va dori-darmon agentligining Nazorat ostidagi dorilar tizimi orqali oldindan elektron ruxsatnoma talab qiladi. Agentlikning 2026-yil 5-maydagi xabarida pasport nusxasi, 6 oydan eski bo‘lmagan retsept yoki tibbiy xulosa hamda dori va uning qadog‘ining surati talab qilinishi ko‘rsatilgan. Haj va Umra ziyoratchilari uchun miqdor 30 kun yoki turish muddati bilan cheklanadi, qaysi biri qisqa bo‘lsa, bu ham o‘sha xabarga ko‘ra. Elektron ruxsatnoma tizimi 2025-yil 1-noyabrdan kirish va chiqish uchun amal qiladi.

Ro‘yxatdan o‘tmagan dorilar Haj va Umra vazirligi ziyoratchilarga olib kelmaslikni tavsiya qiladigan narsalar ro‘yxatida (Gulf News, 2025-yil mart). Nazorat ostida bo‘lmagan oddiy retsept dorilari uchun sayohat qo‘llanmalari asl qadoq va 6 oydan eski bo‘lmagan shifokor xati yoki retseptni tavsiya qiladi; ular uchun alohida rasmiy qoida topmadik. Kodein kabi ayrim moddalar bo‘yicha raqamlar faqat tijorat qo‘llanmasida bor va agentlik tomonidan tasdiqlanmagan, shuning uchun ularni keltirmaymiz. Uzoq davom etadigan davolanish bo‘lsa, shifokor va agentlikdan so‘rang.

Elektronika va telefon

Saudiyada rozetkalar G turida, taxminan 230 V va 60 Hz, bu sayohat qo‘llanmasiga ko‘ra; zaryadlovchilaringiz 100–240 V uchun mo‘ljallanganini tekshiring va rozetkalar va adapterlar haqidagi qo‘llanmamizni o‘qing.

Powerbanklar: bir yo‘lovchiga ikkitadan ko‘p emas, faqat qo‘l yukida, parvoz paytida ularni zaryadlash mumkin emas; bu fuqaro aviatsiyasi idorasi ma’lumoti, Gulf News 2026-yil may oyida yozgan. Vatt-soat chegarasi ko‘rsatilmagan.

Dronlar: ruxsatnomalar fuqaro aviatsiyasi idorasi orqali beriladi, turistlar uchun ularni olish qiyin, Makka va Madina uchun aniq qoida topmadik, shuning uchun dron olib kelmaslikni maslahat beramiz. Vape va elektron sigaretalar: xabarlar bir-biriga zid, bojxonadan tasdiq topmadik, shuning uchun ularni olib kelmang.

SIM va eSIM: stc, Mobily va Zain aeroportlarda turistik SIM-kartalar sotadi, pasport kerak; qo‘llanmalarda narxlar internet hajmiga qarab taxminan 40–120 riyol. Madina aeroporti: shaharga yetib olish, pul, SIM maqolasiga qarang.

Issiqqa mos kiyim va sumkalar

Makkada issiq: qishda kunduzi taxminan 30 °C, kechasi 18 °C, yilning ko‘p qismida kunduzi 40 °C dan yuqori; yomg‘ir kam yog‘adi va asosan noyabrdan yanvargacha, to‘satdan toshqinlar bo‘lishi mumkin (Vikipediyaning Makka iqlimi haqidagi maqolasi; oylar bo‘yicha raqamlar eng qulay vaqt bo‘yicha qo‘llanmamizda bor). Gulf News ma’lumotiga ko‘ra, 2024-yilda Masjid al-Haramda 51,8 °C harorat qayd etilgan.

Sog‘liqni saqlash idoralari, Gulf News yozishicha, soyabon olib yurishni, muntazam suv ichishni va eng issiq soatlarda quyoshdan saqlanishni tavsiya qiladi. Yengil, keng, kamtarona kiyim, kepka, quyoshdan himoya kremi va uzoq yurish uchun qulay poyabzal oling; poyabzal uchun kichik sumka qulay. Oxirgi bandlar bizning maslahatimiz, rasmiy talab emas.

Jamoat joylaridagi odob qoidalari mehmonlardan kamtarona kiyinish va haqoratli yozuvli kiyimdan voz kechishni so‘raydi; ayollar uchun yelka va tizza yopiq bo‘lishi kerak, turistlar uchun abaya shart emas, bu yangiliklarga ko‘ra. Makkaga parvozlar uchun Haj va Umra vazirligi dumaloq yoki shakli noaniq sumkalar, mato g‘iloflar, juda og‘ir yoki katta yuk va uzun tasmali hamda to‘qali sumkalardan voz kechishni maslahat bergan (Gulf News, 2025-yil mart).

Nimalarni olib kelmaslik kerak

Har qanday alkogol va giyohvand moddalar, shu jumladan mast qiluvchi tabletkalar taqiqlangan, buzganlik qamoq va jarimaga olib kelishi mumkin; bu qidiruv natijalarida keltirilgan bojxona tavsiyalariga ko‘ra. Taqiqlangan tovarlarning to‘liq ro‘yxati bor bojxona sahifasini ocha olmadik.

Haj va Umra vazirligining olib kelmaslik tavsiya etiladigan narsalar ro‘yxatiga (Gulf News, 2025-yil mart) fayerverklar, soxta pul, ro‘yxatdan o‘tmagan dorilar, kuzatuv qurilmalari, radar-detektorlar, elektroshokerlar, lazer ko‘rsatkichlar va yashirin kameralar kiradi. Internetdagi boshqa ro‘yxatlar rasmiy emas, shuning uchun ularni takrorlamaymiz.

Biror narsaga shubha qilsangiz, uni uyda qoldiring yoki safardan oldin bojxona xizmatidan so‘rang.

Yuk va Zamzam

2022-yil 17-maydagi fuqaro aviatsiyasi sirkulyaridan beri Saudiya Arabistonidan uchadigan reyslarda Zamzam suvini topshiriladigan yukka solish mumkin emas. Haj va Umra vazirligi 2025-yil aprelida tasvirlagan tartibga ko‘ra, ziyoratchi terminaldagi vakolatli nuqtalarda muhrlangan idishni sotib oladi, har bir ziyoratchiga bitta idish, buning uchun Umra vizasi yoki Nusuk ruxsatnomasi kerak; idish qo‘l yukida olib o‘tiladi. Ba’zi bloglar yukda 5 litr ruxsat borligini yozadi; ular rasmiy bayonotlarga zid, shuning uchun e’tibor bermang.

Yuk normasi tarifga bog‘liq: qo‘llanmalarda arzon tarifga topshiriladigan yuk kirmasligi mumkinligi, odatiy norma har bir joy uchun 20 kg yoki 30 kg, bir buyum uchun eng ko‘pi 32 kg ekani yoziladi, lekin bu raqamlarni aviakompaniyalar sahifalarida tasdiqlay olmadik. Chiptangizni tekshiring.

U yerda sotib olish mumkin bo‘lgan esdalik sovg‘alar va xurmo haqida Makka va Madinadan nima sotib olish kerak maqolasida, shahar bo‘ylab harakatlanish haqida transport qo‘llanmamizda o‘qing. Safardan oldin Saudiya Arabistonidagi favqulodda raqamlar maqolasidagi raqamlarni telefoningizga saqlab qo‘ying.

Qanday tanladik

Ushbu ro‘yxatni VisitSaudi va Haj va Umra vazirligi bayonotlari, Saudiya oziq-ovqat va dori-darmon agentligining 2026-yil 5-maydagi xabari, Gulf News, Zawya va Arab News xabarlari hamda sayohat qo‘llanmalari asosida tuzdik va hammasini o‘z so‘zlarimiz bilan yozdik. Bir nechta rasmiy sahifani, jumladan bojxona va fuqaro aviatsiyasi sahifalarini ocha olmadik, ba’zi bandlar qidiruv natijalaridan olingan; ularni belgilab qo‘ydik. Manbalar bir-biriga zid kelgan raqamlarni, masalan vape va dronlar maqomini ishlatmadik va buni aytib o‘tdik. Qoidalar o‘zgaradi, shuning uchun safardan oldin rasmiy saytlarni tekshiring.

Maslahatlar

• Pasport muddatini tekshiring (elektron viza uchun kamida 6 oy) va hujjatlar nusxasini olib yuring.
• Powerbanklarni faqat qo‘l yukida, ikkitadan ko‘p bo‘lmagan holda olib yuring va samolyotda zaryadlamang.
• Nazorat ostidagi dorilar uchun safardan oldin SFDA tizimiga ariza bering va 30 kundan ortiq bo‘lmagan zaxira olib yuring.
• Ozgina naqd pul va xorijda ishlaydigan karta olib yuring; chegaradagi miqdordan oshgan naqd pul va qimmatbaho buyumlarni deklaratsiya qiling, xavfsizroq raqam sifatida 40 000 riyolni oling.
• Issiqqa yengil kamtarona kiyim, qulay poyabzal, kepka va soyabon oling.
• Alkogol, giyohvand moddalar, ro‘yxatdan o‘tmagan dorilar, dronlar va vapelarni uyda qoldiring, Zamzamni topshiriladigan yukka solmang.

Savol-javoblar