Abin da ake dawowa da shi daga Makka da Madina: dabino, kyaututtuka
Jagora mai amfani kan sayayya a Makka da Madina: wane dabino za a zaɓa kuma nawa yake, waɗanne kyaututtuka alhazai da baƙi ke dawowa da su, inda ake sayayya, yadda ake ɗaukar ruwan Zamzam, yadda dawo da VAT ke aiki da kuma iyakokin kwastam yayin komawa Indonesiya ko Uzbekistan.

Yawancin baƙin Makka da Madina suna komawa da gajeren jerin abubuwa iri ɗaya: dabino, darduma, carbi, turare, tufafi da kayan zaki ga iyali. Farashi yana bambanta sosai gwargwadon shago da inganci, kuma wasu ƙa'idoji, tun daga kwalbar Zamzam har zuwa iyakar kwastam, ana iya mantawa da su cikin sauƙi. A cikin wannan jagorar mun tattara manyan zaɓuɓɓuka tare da farashin da muka iya tabbatarwa, kwanakin majiya da wuraren sayayya.
ZiyaraGo hidimar bayanai ce mai zaman kanta, ba mai sayarwa ba. Farashi yana canzawa gwargwadon kaka da shago, ƙa'idojin kamfanonin jirgin sama da kwastam ma suna canzawa, don haka ku ɗauki adadin a matsayin jagora kuma ku tabbatar da su kafin biya ko tattara kaya.
Gajeren jeri: abin da ake dawowa da shi gida

Dabinon Madina shi ne kyautar da aka fi sani: ana sayar da Ajwa, Sukkari, Khalas da Mabroom a cikin akwati da kuma da awo. Sauran abubuwan da ake yawan saya sun haɗa da darduma, carbi, abaya da gamis, ɗaurin kai, turaren Larabawa da cakulan mai pistachio. Kamfanonin jirgin sama suna sarrafa kwalbar ruwan Zamzam daban, kuma a manyan sayayya ana iya dawo da wani ɓangare na haraji ta dawo da VAT.
Game da wuraren sayayya, cibiyar sayarwa ta jumla a Makka ita ce kasuwar Al-Kakiyyah, a Madina kuma akwai kasuwannin dabino da gonaki da yawa. Don tafiye-tafiye tsakanin shaguna da otal, duba jagorarmu yadda ake zirga-zirga a Makka da Madina.
Dabino: iri da farashi a kowane kilo
Ga dabinon Madina akwai tebur ɗaya na farashi mai kwanan wata daga mai sayarwa House of Saud (17 Afrilu 2026). An bayyana kewayen farashi a kowane kilogiram a riyal na Saudiyya, kuma ya dogara da girma, inganci da marufi.
| Iri | Farashi a kowane kg (SAR) | Bayanai |
|---|---|---|
| Ajwa | 35–100 | Dabinon Madina da aka fi sani; farashi ya dogara da girma da iri |
| Mabroom | 30–60 | Dabino mai laushi mai tsawo |
| Khalas | 30–70 | Mai laushi da zaƙi |
| Sukkari | 25–60 | Mai zaƙi sosai, sananne a matsayin kyauta |
| Safawi | 20–40 | Ya fi duhu da tauri |
| Khudri | 15–30 | Mafi ƙarancin farashi a teburin |
Inda ake sayen dabino
A Madina, House of Saud ya ambaci Kasuwar Dabino ta Tsakiya kusa da Masallacin Annabi a matsayin wurin sayen dabino, kuma a birnin akwai gonaki da lambuna da ke sayar da dabino ga baƙi, misali gonar dabino ta Aryaf Taibah, Karaneef Al Nakheel da gonar Al-Marbad. A Makka, a kasuwar Al-Kakiyyah ana sayar da dabino a cikin marufi a matsayin kyauta, kuma a yankin guda akwai kasuwar 'ya'yan itatuwa da kayan lambu daban.
Ku kwatanta farashi a shaguna biyu ko uku kafin saye. Dabino da aka nannaɗe a cikin marufi mara iska yana daɗewa kuma ya fi jure tafiya a cikin akwati, kuma ƙaramin akwati na gwaji hanya ce mai sauƙi ta gwada inganci kafin ɗaukar kilo.
- Aryaf Taibah Dates Farm — Zuwa Masallacin Annabi: kilomita 4.1 a layi madaidaici
- Karaneef Al Nakheel — Zuwa Masallacin Annabi: kilomita 14.5 a layi madaidaici
- Al Marbad Farm — Zuwa Masallacin Annabi: kilomita 3.3 a layi madaidaici
- Kasuwar 'ya'yan itatuwa da kayan lambu ta Al-Kakiyyah — Zuwa Masallacin Harami: kilomita 6.2 a layi madaidaici
Sauran kyaututtuka da farashin da aka saba

Cibiyar sayarwa ta jumla kasuwar Al-Kakiyyah ita ce wuri mafi arha don kyaututtuka na jumla. Bisa bayanan 2023, abaya ta babba tana daga 25 zuwa 150 SAR, rawani daga 15 zuwa 25 SAR, tukunyar shayi da kofuna daga 70 zuwa 100 SAR; a 2026 wani alhaji ya ruwaito 105 SAR na gamis uku, kuma cakulan mai pistachio ya kasance sanannen kyauta a wannan shekara. An ruwaito cewa tafiya ta ƙaramar bas daga otal zuwa cibiyar da dawowa ta kai kimanin 30 SAR.
A Madina, manyan kantuna kamar Al Noor Mall suna sayar da turare, tufafi da kayan zaki a farashi tabbatacce. Lokutan aiki sun bambanta tsakanin majiyoyi da shaguna, don haka kafin fita ku tambayi lokacin yanzu a otal.
- Kasuwar Kakiyyah (Al Kakiyyah, Kakiyah) — Zuwa Masallacin Harami: kilomita 5.2 a layi madaidaici
- Al Noor Mall — Zuwa Masallacin Annabi: kilomita 3.6 a layi madaidaici
Ruwan Zamzam: yadda ake kai shi gida

Filin jirgin sama da kamfanin jirgin sama ne ke kula da ruwan Zamzam, kuma ba za a iya kawai sa shi a cikin akwati ba. Bisa jagorar da aka sabunta a 18 Mayu 2026, ƙa'idar da aka saba ita ce: kwalba ɗaya mai rufewa ta lita 5, da aka saya a kanti na hukuma a filin jirgin sama kuma aka miƙa ta lokacin rajista a matsayin kaya daban; an ruwaito cewa farashi a wurin sayarwa a Madina ya kasance 12.50 SAR. Kamfanonin jirgin sama sun bambanta kuma shafukansu ba koyaushe suke daidai ba, don haka ku tabbatar da ƙa'idar daga kamfanin jirginku kafin tafiya.
Dawo da VAT ga masu yawon buɗe ido
Khaleej Times ta ruwaito a 7 Agusta 2025 cewa tun 18 Afrilu 2025 masu yawon buɗe ido marasa zama a ƙasar masu shekaru sama da 18 za su iya dawo da VAT ta Global Blue. Sharuɗɗan da ta ambata: mafi ƙarancin sayayya 500 SAR, rasit har uku a rana daga shago ɗaya, tabbatarwa a kiosk na filin jirgin sama cikin kwanaki 90 da ɗaukar kaya a jakar hannu; dawo da kuɗi a tsabar kuɗi har zuwa 5,000 SAR a rana. An cire abinci da abin sha, saboda haka dabino da kayan zaki da wuya su cancanta. Jerin filayen jirgin sama da shagunan da ke shiga yana canzawa, don haka ku nemi takardar tax-free a shago kuma ku duba jerin filayen jirgin sama kafin ku dogara da ita.
Kwastam yayin komawa gida
Indonesiya: ƙa'idar PMK 34/2025, mai aiki tun 6 Yuni 2025 kuma ƙungiyar masu ba da shawara kan haraji IKPI ta sake bayani, tana ba fasinjoji na yau da kullum iyakar da ba a biyan haraji ta USD 500 ga mutum, da harajin 10% kan abin da ya wuce. Alhazan Hajji suna da iyaka mafi girma, USD 2,500. Ba a ambaci Umra ba, don haka ku dogara da iyakar da aka saba kuma ku tambayi Bea Cukai.
Uzbekistan: Kun.uz ya ruwaito a 26 Nuwamba 2025 iyakar da ba a biyan haraji ta USD 1,000 ga fasinjojin jirgin sama da suka shafe aƙalla kwanaki uku a ƙasashen waje, USD 500 ta jirgin ƙasa ko kogi da USD 300 ta abin hawa na ƙasa. Iyakokin tsabar kuɗi, zinariya da turare sun bambanta a rahotanni, don haka ku duba shafin kwamitin kwastam kafin tattara kaya.
Shawarwarin sayayya
Ku ɗauki tsabar riyal na Saudiyya a ƙananan takardu; manyan shaguna suna karɓar kati. A kasuwanni da cibiyoyin jumla ciniki abu ne na yau da kullum, kuma sayen abubuwa da yawa a shago ɗaya yawanci yana rage farashi. Yawancin kayayyaki a kasuwanni ana kawo su ne daga China ko Bangladesh, ba daga Saudiyya ba, don haka ku tambayi asalinsu idan kuna son kayayyakin gida, kuma ku sayi turare da ud a shagon da kuka amince da shi saboda jabu yana da yawa.
Ku auna kayanku kafin jirgin dawowa: dabino, littattafai da darduma sun fi nauyi fiye da yadda suke gani, kuma ƙa'idar kaya ta kamfanin jirgin sama tana aiki.
Yadda muka zaɓa
Mun tattara wannan jagorar daga teburin farashi mai kwanan wata na House of Saud, rahotannin kafafen yaɗa labarai na Indonesiya da Saudiyya, rubutun Khaleej Times kan dawo da VAT ga masu yawon buɗe ido, bayanin ƙa'idar Indonesiya PMK 34/2025, Kun.uz na Uzbekistan da jagorar Zamzam da aka sabunta a Mayu 2026, kuma mun sake rubuta komai da kalmominmu. An bayyana kwanan majiya ga kowane adadi. Ba ma haɗa adadin da majiyoyi suka saɓa a kansa ba, kamar iyakokin kwastam na zinariya da tsabar kuɗi.
Shawarwari
- Ku kwatanta farashi a shaguna biyu ko uku kafin sayen dabino, kuma ku ɗauki ƙaramin akwati na gwaji.
- Don akwati, ku sayi dabino a cikin marufi mara iska.
- Ku kai Zamzam da kwalba ɗaya mai rufewa ta lita 5 daga kanti na hukuma kuma ku tabbatar da ƙa'ida daga kamfanin jirgin sama.
- Ku nemi takardar dawo da VAT a shago kuma ku riƙe kayan a jakar hannu don tabbatarwa.
- Ku duba iyakar kwastam ta ƙasarku kafin tattara kaya: USD 500 ga fasinjoji zuwa Indonesiya, mafi girma ga alhazan Hajji.
Tambayoyi da amsoshi
Nawa dabinon Ajwa yake a Madina?
House of Saud ya bayyana 35–100 SAR a kowane kilogiram a 17 Afrilu 2026, gwargwadon girma da iri.
Ana iya ɗaukar ruwan Zamzam a jirgin sama?
Bisa ƙa'idar da aka saba da aka ruwaito a Mayu 2026, ana iya ɗaukar kwalba ɗaya mai rufewa ta lita 5, da aka saya a kanti na hukuma na filin jirgin sama kuma aka miƙa ta lokacin rajista. Ku tabbatar da hakan daga kamfanin jirginku.
Masu yawon buɗe ido za su iya dawo da VAT a Saudiyya?
Tun 18 Afrilu 2025, masu yawon buɗe ido marasa zama a ƙasar masu shekaru sama da 18 za su iya dawo da VAT ta Global Blue daga sayayya ta 500 SAR zuwa sama; ana tabbatar da dawo da kuɗin a kiosk na filin jirgin sama cikin kwanaki 90. An cire abinci da abin sha.
Menene iyakar da ba a biyan haraji ga fasinjoji zuwa Indonesiya?
USD 500 ga mutum ga fasinjoji na yau da kullum da USD 2,500 ga alhazan Hajji bisa PMK 34/2025, wanda ya fara aiki a 6 Yuni 2025.
Ina ne mafi arha kyaututtuka a Makka?
Kasuwar jumla ta Al-Kakiyyah, kimanin kilomita 8 daga Harami, tana sayar da tufafi, darduma, carbi, dabino da kyaututtuka a farashi mai rahusa fiye da shagunan da ke kusa da Harami.
Ina ake sayen dabino a Madina?
A Kasuwar Dabino ta Tsakiya kusa da Masallacin Annabi da kuma a gonaki da lambunan da ke sayar da dabino ga baƙi, misali Aryaf Taibah.
An shirya ta da taimakon AI kuma ƙungiyar ZiyaraGo ta duba. Manufar Edita